काठमाडौं । भाद्र ३१, नेपालको कृषि तथा पशुपंक्षी क्षेत्रलाई व्यावसायिक, आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाउने उद्देश्यका साथ सञ्चालित सौर्य कृषि कम्पनी लिमिटेडले आफ्नो व्यावसायिक दायरालाई तीव्र रूपमा विस्तार गर्दै सर्वसाधारणका लागि प्राथमिक शेयर (IPO) निष्काशनको अन्तिम तयारी गरेको छ। कम्पनीले आफ्नो दोश्रो वार्षिक साधारण सभामा आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को सञ्चालक समितिको प्रतिवेदन र लेखापरीक्षण भएका वित्तीय विवरणहरू स्वीकृतिका लागि प्रस्तुत गर्दै आफ्नो भावी रणनीति सार्वजनिक गरेको हो।

विक्रम सम्बत २०७५ श्रावण २३ गते ‘सौर्य पिलेट फिड इण्डष्ट्रिज प्रा. लि.’ को रूपमा स्थापना भएको यस उद्योगलाई जलविद्युत प्रवर्द्धक श्री गुरु प्रसाद न्यौपानेको समूहले २०७८ मंसीर १२ गते स्वामित्व ग्रहण गरेपछि नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ। साना लगानीकर्ताहरूलाई कृषि क्षेत्रमा आकर्षित गर्ने लक्ष्यका साथ २०८१ साल मंसिर २९ गते प्राईभेट लिमिटेडबाट परिणत भई पौष ९ गतेदेखि यो “सौर्य कृषि कम्पनी लिमिटेड” को रूपमा पब्लिक लिमिटेड कम्पनी बनेको हो।

पूँजी संरचना र आईपीओ (IPO) योजना
स्थापनाकालमा रु. १० करोड अधिकृत पूँजी र रु. ५ करोड चुक्ता पूँजीबाट सुरु भएको यस कम्पनीले छोटो समयमै ठूलो वित्तीय प्रगति हासिल गरेको छ।
- अधिकृत तथा जारी पूँजी: रु. १००.० करोड (१ करोड थान साधारण शेयर, प्रतिशेयर अंकित मूल्य रु. १००)
- चुक्ता पूँजी: रु. ८०.० करोड (२०८३ आषाढ मसान्तसम्म)
- शेयरधनी संख्या: हाल १,१६९ जना
कम्पनीले जारी पूँजीको २० प्रतिशतले हुन आउने रु. २० करोड बराबरको शेयर सर्वसाधारण लगानीकर्ताहरूका लागि निष्काशन गर्न नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON) मा आवेदन दिई प्रक्रिया अघि बढाएको छ। धितोपत्र बोर्डको स्वीकृति पश्चात शेयर निष्काशन गरी कम्पनीलाई धितोपत्र बजार (NEPSE) मा सूचिकृत गराइने सञ्चालक समितिले जनाएको छ।
सौर्य कृषि कम्पनी अन्तर्गतका मुख्य परियोजनाहरू
हाल सौर्य कृषि कम्पनीको मातहतमा एक दर्जनभन्दा बढी कम्पनी तथा आयोजनाहरू कार्यरत रहेका छन्:
| क्र.सं. | परियोजना / सहायक कम्पनी | स्थान | मुख्य गतिविधि तथा विवरण |
| १ | सौर्य दाना उद्योग | हेटौंडा-१९, मकवानपुर | रु. ४५ करोडको स्वपूँजीमा निर्मित, १-१२-० बिगाहामा फैलिएको। १० मेट्रिक टन/घण्टा क्षमतामा दाना उत्पादन। (आ.व. २०८२/८३ मा ६,१६४ मेट्रिक टन दाना उत्पादन) |
| २ | सौर्य सोल्भेण्ट लिमिटेड | हेटौंडा, मकवानपुर | २०८३/०५/०९ मा दर्ता। रु. ७० करोडको अनुमानित स्थिर पूँजी लगानीमा निर्माणाधीन। दैनिक १५० मेट्रिक टन DORB र २०० मेट्रिक टन DOSB कच्चा तेल उत्पादन गर्ने लक्ष्य। (२०८३ पौषभित्र उत्पादन सुरु हुने) |
| ३ | उन्नत एग्रोटेक प्रा. लि. | गौरादह-९, झापा | १००% स्वामित्व (अधिकृत पूँजी रु. २० करोड, चुक्ता पूँजी रु. ६ करोड)। ५० हजार लेयर्स कुखुरा पालन क्षमता, राँगा/पाडा पालन, र मकै/धान खेती। |
| ४ | बी एण्ड बी वीडिङ प्रा. लि. | इटहरी-१४, सुनसरी | पोल्ट्री ह्याचरी परियोजना (कुल लगानी रु. ९.३ करोड, चुक्ता पूँजी रु. ६ करोड)। १२ हजार माऊ कुखुरापालन गरी चल्ला उत्पादन गर्ने लक्ष्य। |
| ५ | मृगस्थली कृषि फार्म प्रा. लि. | मनहरी-४, मकवानपुर | १००% स्वामित्व (अधिकृत पूँजी रु. ५ करोड, चुक्ता पूँजी रु. २ करोड)। केज सहितको खोरमा प्यारेन्ट लेयर्स/बोइलर माऊ कुखुरा पालन र चल्ला उत्पादन। |
| ६ | स्काई नेपाल ट्रेड प्रा. लि. | कागेश्वरी मनोहरा, काठमाडौं | ६५ मेट्रिक टन क्षमताको कोल्ड स्टोरेज सहितको मासु प्रशोधन केन्द्र तथा सर्लाहीको बरहथवामा दैनिक ४ मेट्रिक टन क्षमताको स्लटरिङ्ग हाउस। |
| ७ | घाम खेती गुरु कम्पनी लि. | नवलपुर / काठमाडौं | नवलपुरको गैंडाकोटमा प्रति घण्टा ८ टन क्षमताको जापानी Satake प्रविधियुक्त चामल उद्योग सञ्चालन र सोलुखुम्बुमा ४.० मेगावाटको सिसा खोला जलविद्युत आयोजना प्रवर्द्धन। |
आगामी दूरदर्शी योजनाहरू: उत्पादनदेखि ‘खाद्यान्न मार्ट’ सम्म
कम्पनीले कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रमा आत्मनिर्भरता हासिल गर्न र आयात प्रतिस्थापन गर्नका लागि निम्न महत्वाकांक्षी योजनाहरू सार्वजनिक गरेको छ:
- उन्नत जातको ब्रोइलर कुखुरा भित्राउने: बढी गर्मी खप्न सक्ने र मृत्युदर कम भएको नयाँ प्रजातिको बोइलर चल्ला उत्पादनका लागि मकवानपुर र रौतहटमा जग्गा प्राप्ति तथा पूर्वाधार निर्माण भइरहेको छ।
- करार विधिमा कुखुरापालन (Contract Farming): सर्लाहीको हरिवनमा कार्यालय स्थापना गरी मधेश प्रदेशका किसानहरूलाई तालिम, चल्ला, दाना र प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराई किसानले उत्पादन गरेका कुखुरा आफ्नै प्रशोधन केन्द्रमा ल्याएर प्रशोधन गरिनेछ।
- भटमास र मकैको बृहत् उत्पादन: नेपालमा बर्सेनि हुने सोया र मकैको भारी आयातलाई प्रतिस्थापन गर्न देशका विभिन्न भागमा वैज्ञानिक र अत्याधुनिक प्रविधिबाट करार खेती (Contract Farming) सुरु गरिनेछ।
- भैंसी/पाडापाडी पालन र दुग्ध व्यवसाय: झापा र रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा तराई कृषि कम्पनीसँगको सहकार्यमा ठूलो परिमाणमा भैंसी र पाडापालन गरी मासु तथा दुग्ध व्यवसाय विस्तार गरिनेछ।
- एजेन्सी व्यवसाय र खाद्यान्न मार्ट (Khadhanna Mart): पशुपंक्षी औषधि तथा फिड सप्लिमेन्टको एजेन्सी लिने र उपभोक्तालाई स्वदेशी, अर्गानिक खाद्यान्न (दाल, चामल, गहुँ, तरकारी, फलफूल, मासु, अण्डा, तेल आदि) सहज र सुपथ मूल्यमा उपलब्ध गराउन आधुनिक कम्प्युटर प्रविधियुक्त ‘खाद्यान्न मार्ट’ हरू स्थापना गरिनेछ।
सौर्य कृषि कम्पनी लिमिटेडले आफ्नो कुशल व्यवस्थापन, आधुनिक प्रविधि र बृहत् सञ्जालमार्फत नेपालको कृषि क्षेत्रलाई उद्योगका रूपमा रूपान्तरण गर्दै लगानीकर्ता र किसान दुवैलाई उच्च प्रतिफल दिने लक्ष्य राखेको छ।















