पुस २७, काठमाडाैं। हरेक वर्ष पुस २७ गतेका दिन नेपालमा पृथ्वी जयन्ती तथा राष्ट्रिय एकता दिवस मनाइन्छ। वि.सं. १७७९ पुस २७ गते गोरखामा जन्मिएका पृथ्वीनारायण शाहले बाइसे र चौबीसे राज्यमा छरिएर रहेका साना टुक्रे राज्यहरूलाई एकीकरण गरी एउटा सबल र विशाल ’नेपाल’ निर्माण गर्ने जग बसालेका थिए।
त्यसैले, आजको दिनलाई आधुनिक नेपालको निर्माण र राष्ट्रिय अखण्डताको उत्सवका रूपमा लिइन्छ।
पृथ्वीनारायण शाहले गोरखाको राजा बनेपछि विखण्डित अवस्थामा रहेको नेपाललाई जोड्ने सङ्कल्प गरे। काठमाडौँ उपत्यकासहित विभिन्न साना राज्यहरूलाई एक सूत्रमा बाँध्न उनले ठुलो सङ्घर्ष र रणनीतिक कुशलता प्रदर्शन गरे।
त्यस समयमा उनले एकीकरणको अभियान सुरु नगरेको भए, दक्षिणमा विस्तार हुँदै गरेको औपनिवेशिक शक्ति (ब्रिटिस साम्राज्य) ले नेपाललाई आफ्नो अधिनमा लिन सक्ने खतरा थियो। त्यसैले, उनको अभियान केवल राज्य विस्तार मात्र नभएर अस्तित्व रक्षाको लडाइँ पनि थियो।
दिव्योपदेश र राष्ट्रिय दूरदृष्टि
पृथ्वीनारायण शाहले आफ्नो अन्तिम समयमा दिएका उपदेशहरू, जसलाई ’दिव्योपदेश’ भनिन्छ, आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छन्। उनका केही मुख्य विचारहरू यस्ता छन्ः
साझा फूलबारीको अवधारणाः “नेपाल चार जात छत्तीस वर्णको साझा फूलबारी हो“ भन्ने उनको भनाइले नेपालको विविधता र समावेशी चरित्रलाई दर्साउँछ।
आर्थिक आत्मनिर्भरताः स्वदेशी उत्पादनलाई जोड दिने र बाह्य व्यापारमा सचेत रहने उनको नीतिले आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको जग बसाल्ने सन्देश दिन्छ।
सुशासन र भ्रष्टाचार विरोधी नीतिः “घुस लिन्या र दिन्या दुवै राष्ट्रका महाशत्रु हुन्“ भन्ने उनको वाणीले समृद्ध राष्ट्रका लागि सुशासन अनिवार्य रहेको प्रस्ट पार्छ।
