“बालापनको रक्षा : भविष्यको सुरक्षा” भन्ने मूल नाराका साथ देशभर विविध कार्यक्रम गरी मनाउन लागिएको ६२औँ राष्ट्रिय बाल दिवसको अवसरमा बालबालिका शान्तिक्षेत्र राष्ट्रिय अभियान (सिजप) सम्पूर्ण बालबालिका, अभिभावक, शिक्षक, बाल अधिकारकर्मी तथा बाल अधिकारको क्षेत्रमा कार्यरत सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछ।
बालबालिकाको सुरक्षित बालापन, सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने अधिकार, शिक्षा, स्वास्थ्य, सहभागिता र संरक्षणको सुनिश्चितता नै समुन्नत समाज तथा राष्ट्र निर्माणको आधार हो। नेपालमा बाल अधिकार संरक्षणका लागि विभिन्न कानुनी तथा नीतिगत व्यवस्था भए पनि बालबालिकामाथि हुने हिंसा, दुर्व्यवहार, बालश्रम, बालविवाह, अनलाइन जोखिम तथा विपद्का समयमा बालबालिकामाथि थपिने जोखिमहरू अझै चुनौतीका रूपमा रहेका छन्। त्यसैले बाल अधिकारका विषयलाई प्राथमिकताका साथ सम्बोधन गर्दै भएका कानुनी तथा नीतिगत प्रतिबद्धतालाई प्रभावकारी कार्यान्वयनमा लैजान आवश्यक छ।
यसै सन्दर्भमा बालविवाह अन्त्यका लागि राज्यले गरेको प्रतिबद्धता र हालै बालविवाह अन्त्यसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाउने निर्णयलाई सिजप स्वागत गर्दछ। बालविवाह अन्त्यका लागि नीति तथा रणनीतिसँगै पर्याप्त बजेट, स्थानीय तहसम्म प्रभावकारी कार्यक्रम, समुदायमा सचेतना तथा बालबालिकाको अर्थपूर्ण सहभागिता सुनिश्चित गर्न सरकार तथा सम्बन्धित सबै पक्षसँग सिजप आग्रह गर्दछ।
हालैको भोटेकोशी बाढी तथा अन्य विपद्का घटनाबाट प्रभावित, सम्पर्कविहीन तथा परिवारबाट छुट्टिएका बालबालिकाको खोजी, पहिचान र परिवारसँग पुनर्मिलनको कार्यलाई तीव्रता दिन सिजप सरकारको गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउँदछ। विपद्को समयमा बालबालिका हिंसा, दुर्व्यवहार, शोषण, बेचबिखन तथा अन्य जोखिममा पर्न सक्ने भएकाले उनीहरूको तत्काल उद्धार, सुरक्षित आश्रय, मनोसामाजिक सहयोग, शिक्षा तथा बाल संरक्षण सेवाको सुनिश्चितता गर्न तीनै तहका सरकारलाई आग्रह गर्दछ।
साथै, बाल अधिकारको प्रभावकारी अनुगमन तथा प्रवर्द्धनका लागि विद्यमान संस्थागत संयन्त्रलाई सुदृढ र प्रभावकारी बनाउन, आवश्यक जनशक्ति, स्रोत तथा बजेटको व्यवस्था गर्न तथा संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच प्रभावकारी समन्वय र सूचना आदान–प्रदानको संयन्त्र विकास गर्न सिजप जोडदार अपील गर्दछ। बालबालिकासम्बन्धी ऐन तथा नियमावलीले परिकल्पना गरेका बाल अधिकार संरक्षणका संरचनाहरूलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयनमा ल्याउनसमेत सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराउँदछ।
यसका साथै, राजनीतिक तथा अन्य प्रयोजनका लागि बालबालिका र विद्यालयको प्रयोग नगर्न, विद्यालयलाई सुरक्षित तथा शान्त वातावरणका रूपमा कायम राख्न र बालबालिकालाई कुनै पनि प्रकारको हिंसा, दबाब, शोषण तथा दुर्व्यवहारबाट मुक्त राख्न राजनीतिक दल, राज्यका निकाय, विद्यालय, अभिभावक, नागरिक समाज तथा सञ्चारमाध्यमलाई सिजप हार्दिक आग्रह गर्दछ।
अन्ततः, “बालापनको रक्षा : भविष्यको सुरक्षा” भन्ने यस वर्षको राष्ट्रिय बाल दिवसको नारालाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्न बालबालिकाको अधिकार र संरक्षणलाई राज्यको प्राथमिकतामा राख्दै नीति, योजना र बजेटमा पर्याप्त लगानी गर्न तथा बालबालिकाको आवाज र सहभागितालाई निर्णय प्रक्रियामा सुनिश्चित गर्न सिजप सबै तहका सरकार र सरोकारवालाहरूलाई अपील गर्दछ।
