- रूद्रबहादुर खड्का
जेठ ४, सिन्धुली । विभिन्न कालखण्डमा नदी पसेर खेतीयोग्य जमिन बगरमा परिणत भएको मरिण गाउँपालिका ३ नक्कलीको बगर यतिखेर हरियाली भएको छ । मरिण खोलाले कटान गरेर बगर भएकोे नक्कली छेउछाउमा खर्बुजा, फर्सी, लौका, बोडीलगायतका मौसमी र बेमौसमी तरकारी खेतीले हरियाली भएको छ । स्थानीय छजना युवाहरूले सामूहिक रूपमा खर्बुजा र तरकारी खेती गर्दा मरिणको सुक्खा बगर हरियालीमात्र भएको छैन युवाहरुले मनग्ये आम्दानीसमेत गर्न थालेका छन् ।
मरिण गाउँपालिका ७ का खिलहरी गिरीको नेतृत्वमा ६ जना युवाहरूको सक्रियतामा सामूहिक लगानी गरी मरिण खोलाले बगाएको ३५ बिघा सुक्खा बगरमा झन्डै ३० लाख रुपैयाँको खर्बुजा उत्पादन गरिएको हो । हाल फर्सी, लौका, घिरौंला, बोडी, करेला उत्पादन बजारका लागि तयार भएका छन् ।
त्यहा उत्पादित खर्बुजा र तरकारीलाई चैत्रको अन्तिम सातादेखि बिक्रीका लागि बजारमा ल्याइएको छ । हालसम्म करिब २० लाखको खर्बुजा र ७ लाख रुपैयाँ बढीको तरकारी बिक्री गरिसकिएको किसान खिलहरि गिरीले बताए ।
उनीहरूले बगरमा सामूहिक खेतीका लागि हालसम्म एक करोड रुपैयाँ लगानी गरेका छन् । पाँच बिघामा फर्सी, २० बिघामा बोडी, १० बिघा क्षेत्रफलमा करेला, लौका, घिरौंलालगायतको तरकारीको खेती गरिएको गिरीको भनाइ छ । ‘पहिलो वर्ष नै करिब २५ देखि ३० लाख रुपैयाँको खर्बुजा उत्पादन हुने हाम्रो अनुमान छ। नदी, खोलानजिकै भएकाले सिँचाइको पनि खासै समस्या छैन। मौसमले साथ दियो भने उत्पादन अझ बढ्न सक्छ,’ गिरीले बताए ।
बगरमा उत्पादन भएको खर्बुजा ४० रुपैयाँ प्रतिकेजी, सय रुपैयाँ मुठा फर्सीको मुन्टा, ३० रुपैयाँ केजी हरियो फर्सी, ७० रुपैयाँ केजी बोडी स्थानीय मरिण बजारमा बिक्री हुँदै आएको आएको जनाइएको छ । यहाँको उत्पादनले मरिण बजारका साथै सिन्धुली र हेटौंडा बजारले तरकारी बिक्रि गर्ने ठाउँ पाएको छ ।
अन्य पेसामा भन्दा छिटो र राम्रो आम्दानी हुने भएपछि बगरखेतीमा लागेको युवाहरूको भनाइ छ । ‘हामीले रोजगारको अवसरको खोजी गर्दा स्थानीय स्तरमै सामूहिक खेतीलाई रोजेका छौं । पहिलो वर्षमै राम्रो आम्दानी हुने देखिन्छ यसलाई आगामी वर्ष थप विस्तार गर्नेछौं,’ उनीहरूले बताए ।
आधुनिक प्रविधिसहित खेती थालेका युवाहरूले आगामी दिनमा २० बिघा क्षेत्रफलमा अकबरे खुर्सानी खेती गर्ने योजना बनाएका छन्। जसका लागि अछामबाट २० लाख रुपैयाँ अकबरे खुर्सानीका बिउ झिकाएर बेर्ना उत्पादन गरिएको छ । नेट जातको पाँच हजार बिरुवा त्रिशूलीबाट झिकाइएको छ । त्यसका लागि २० टनेल निर्माण गरिएको छ भने थप ३० वटा निर्माण भइरहेको छ ।
‘एक्लै व्यवसाय गर्नुभन्दा सामूहिक लगानी गर्दा सहज हुने भएपछि बैंकबाट ऋण लिएरै भए पनि व्यवसाय विस्तार गर्दै लगिएको हो । आगामी वर्षबाट वार्षिक रूपमा तीनदेखि पाँच करोडसम्म आम्दानी गर्ने गरी तरकारी र फलफूल उत्पादन गर्ने लक्ष्य छ,’ उनको भनाई छ ।
सीप र मेहनतले सुक्खा बगरमा पनि रसिलो खर्बुजा तथा अर्गानिक तरकारी फलाएर युवाले उदाहरण प्रस्तुत गरेको मरिण गाउँपालिकाका अध्यक्ष विमर्श मोक्तानले बताए । यो बगरखेती पालिकाकै उत्कृष्ट उत्पादन हो ।
‘वर्षौंदेखि प्रयोगविहीन बगरमा खर्बुजा तथा तरकारी खेती गरेर किसानले आफ्नो जाँगर मात्र देखाएका छैनन्, राम्रो आम्दानी गरेर गाउँपालिकामै सफल कृषकका रूपमा उदाहरण प्रस्तुत गरेका छन,’ उनले भने ।
अध्यक्ष मोक्तानले गाउँपालिकालाई कृषि उत्पादनका दृष्टिले पकेट क्षेत्रको रूपमा विकास गर्ने योजनालाई थप सार्थक बनाउने गरी युवा किसानहरूले व्यावसायिक कृषि खेतीलाई गाउँपालिकाको तर्फबाट यस्ता किसानलाई लगानीमा अनुदान, प्रविधिमा यान्त्रीकरण र बजारीकरणजस्ता क्षेत्रमा प्रोत्साहन गरिने बताए ।
