बैशाख ६, काठमाडाैं । विश्वको तेल र ऊर्जा व्यापारको मेरुदण्ड मानिने हर्मुजको जलडमरूमा तनाव फेरि उत्कर्षमा पुगेको छ। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्सले २४ घण्टाभन्दा कम समयका लागि खुलेको सो जलमार्गलाई पुनः पूर्ण रूपमा बन्द गरेको घोषणा गरेको छ।
शनिबार जारी एक विज्ञप्तिमा नौसेनाले अमेरिकी नौसेनाले इरानी बन्दरगाह र जहाजहरूमाथि लगाएको नाकाबन्दी नहटाएसम्म यो जलमार्ग बन्द रहने अडान लिएको छ। इरानले अमेरिकाको यो कदमलाई हालै जारी युद्धविराम सम्झौताको गम्भीर उल्लङ्घन भएको आरोप लगाएको छ।
१७ अप्रिलमा इरानले लेबनानसँगको युद्धविराम सम्झौताको सम्मान गर्दै व्यावसायिक जहाजहरूका लागि हर्मुजको जलडमरूम “पूर्ण रूपमा खुला” गरिएको घोषणा गरेको थियो। तर, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथिको नौसेना नाकाबन्दी “पूर्ण रूपमा जारी रहने” स्पष्ट पारेपछि अवस्थाले नाटकीय मोड लियो।
यसको प्रतिवाद गर्दै, इरानले शनिबार जलमार्ग पुन: आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको घोषणा गर्यो। विभिन्न समुद्री सुरक्षा रिपोर्टहरूका अनुसार, जलमार्ग पुन: बन्द भएपछि IRGC का गनबोटहरूले उक्त क्षेत्रबाट जाने प्रयास गर्ने कम्तीमा तीनवटा व्यावसायिक जहाजहरूमाथि आक्रमण गरेका छन्। एक भारतीय ध्वजावाहक ट्यांकरमाथि पनि आक्रमण भएको पुष्टि भएको छ।
विश्वको कुल तेल आपूर्तिको करिब २०% यही मार्गबाट हुने भएकाले यो घटनाले विश्व बजारमा तेलको मूल्यमा तीव्र अस्थिरता निम्त्याउने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। पाकिस्तानको मध्यस्थतामा भएको दुई हप्ते युद्धविराम अझै चलिरहेको भए पनि, यो पछिल्लो घटनाले मध्यपूर्वको नाजुक शान्ति प्रक्रियालाई थप जोखिममा पारेको छ।
हाल उक्त क्षेत्रमा तनाव उच्च छ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले कूटनीतिक समाधानका लागि थप दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास गरिरहेको छ।
