साउन १ काठमाडौं । आजबाट नयाँ आर्थिक वर्ष सुरु भएको छ । सरकारले जेठ १५ गते ल्याएको आर्थिक वर्ष २०८३/८४ नयाँ बजेट आजबाट कार्यान्वयनमा गएको छ । यस आर्थिक वर्षका लागि कुल २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेको छ ।
अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले शुक्रबार संघीय संसदमा पेस गरेको आर्थिक वर्ष २०८३ र ०८४ को वार्षिक बजेटमा चालु खर्चतर्फ ५९.८ प्रतिशत, पुँजीगततर्फ २०.३ प्रतिशत र वित्तीय व्यवस्थातर्फ १९.९ प्रतिशत रकम विनियोजन गरिएको छ।
सरकारले आन्तरिक राजस्वबाट १४ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ संकलन गर्ने लक्ष्य राख्दै बाँकी स्रोत वैदेशिक अनुदान, ऋण र आन्तरिक ऋणबाट बेहोर्ने उल्लेख गरेको छ।
बजेटमार्फत राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरूको मनोबल उच्च बनाउन सुरु स्केलमा १० प्रतिशत तलब वृद्धि गर्दै कार्यसम्पादनका आधारमा थप १० प्रतिशत प्रोत्साहन भत्ताको व्यवस्था गरिएको छ।
यससँगै कर्मचारीको न्यूनतम तलब ४० हजारदेखि १ लाख रुपैयाँभन्दा माथि कायम हुने भएको छ।
सामाजिक सुरक्षातर्फ १ खर्ब २० अर्ब विनियोजन गर्दै सरकारले दलित बालबालिकालाई पोषण भत्ता दिएको छ । यस्तै, महिलाहरूको सहजताका लागि ुब्लु बसु सञ्चालन गर्ने र नर्सिङ कर्मचारीहरूको रात्रि भत्ता दोब्बर बनाउने घोषणा समेत गरिएको छ ।
बजेटमा सरकारले निजी शैक्षिक संस्थालाइ ३ प्रतिशत समता शुल्क र निजी स्वास्थ्य संस्थालाई पनि ३ प्रतिशत कर थपेको छ । ५० युनिट भन्दा माथिको विद्युत महशुलमा पनि ५ प्रतिशत कर लगाएको छ ।
मध्यपश्चिम एसियामा जारी अमेरिका इजरायल – इरान युद्धका कारण इन्धनको मुल्य बढ्दा त्यसको प्रत्येक्ष मारमा रहेको नोपलीलाई बजेटमा ल्याइएका करका नयाँ प्रावधानले थप महंगीको भारी भिराइदिएको छ ।
