गलैंचा उद्योगप्रति सरकार उदासिन : पूर्व अध्यक्ष गुरुङ

गण्डकी प्रदेशका पूर्व माननिय तथा निर्यात व्यवसायी महासंघका संस्थापक अध्यक्ष तथा पश्मिना संघका संस्थापक अध्यक्ष, नेपाल गलैचा उत्पादक तथा निकासीकर्ता संघको वर्तमान अवस्था र यसले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनको सर्दभमा राम बहादुर गुरुङसगँ गरिएको सक्षत्कारका अंशहरु
नेपाली गलैंचा उद्योगको अवस्था कस्तो छ ? वताइदिनुसन ।
नेपाली गलैचा उद्योग नेपालको निकासीजन्य उद्योग मध्येको प्रमुख उद्योग हो । यस गलैचा उद्योगले प्रत्येक बर्ष अरबौ मुल्य वरावरको स्वदेशी उत्पादन निर्यात गरि राष्ट््रको दबबिलअभ या उबथmभलत मा टेवा आएको र यस उद्योगमा २ लाख भन्दा बढिको संख्यामा रोजगारी प्रदान गर्दै आइरहेको छ ।
नेपाल सरकारलाई नेपाल गलैंचा उत्पादक संघका अध्यक्ष लगायतको टिमका साथीहरुले प्रधानमन्त्री, सम्वन्धीत निकायका वाणिज्य मन्त्री लगायत वाणिज्य सचिवलाई भेटी पश्मिना व्यवसाय भित्र भएका समस्या र यसको समाधानका उपायहरुको बारेमा ध्यानाकर्षण गराउँदा समेत सम्वन्धीत निकायबाट कुनै पनि कुराको सुनुवाई नभएका कारण यस पत्रकार सम्मेलन मार्फत अझ वढि प्रभावकारी ढंगले ध्यानाकर्षण जानकारी गर्न चाहेको हो ।
गलैंचा व्यवसायीले पत्रकार सम्मेलन नै किन गर्नु प–यो ?
नेपालमा यति ठूलो संख्यामा रोजगारीको सृजना गर्ने अशिक्षित र गरिवीको रेखा मुनी रहेका र सीमान्तकृत समूहलाई रोजगारीको अवसर प्रदान गरेको नेपाल गलैंचा उद्योग हो । यसले ४० बर्ष सम्म सरकारलाई कर तिरेर यहाँ सम्म आइपुगेको अवस्था छ । यस व्यवसायलाई छिमेकी मुलुक इन्डीयाले १६ प्रतिशत अबकज क्ष्लकभलतष्खभ दिएको छ त्यस्तै अर्को छिमेकी मुलुक चीनमा यस व्यवसायलाई सरकारले २२ प्रतिशत सम्म दिएको अवस्था छ । नेपालमा कुनै इन्सेन्टीभ विनै यो अवस्था सम्म टिकिरहेको अवस्था छ ।
यसपाली नेपाल सरकारबाट नेपाल गलैंचा उद्योगलाई ८ प्रतिशतको इन्सेन्टीभ दिन्छु भन्यो तर हामीले ३ खर्ब वरावरीको निर्यात गर्ने भनेका छौं । त्यसकालागि नेपाल सरकारले २४ अर्बको वजेट छुट्याउनु पर्नेमा ९० करोड मात्र छुट्याएको छ । यो ०.९ प्रतिशत मात्र हुन आउँछ । त्यसकारण यो सरकारले गलैंचा उद्योग व्यवसायको हितमा काम गरेको छैन भन्ने कुरा यसबाट पुष्टी हुन्छ । यस सरकारले आयतलाई मात्र प्राथमिकतामा राखेको र निर्यातलाई निरुत्साहित गरेको देखिन्छ ।
यो व्यवसाय मेहनत र विभिन्न प्रकृयाबाट मात्र उत्पादन हुने भएकाले धेरै श्रमशक्तिको खपत हुने र धेरै पैसा लगानी गर्नु पर्ने हुन्छ । त्यसैले भ्याट यसमै पर्न जाने भएकाले यो इन्डीयाको भन्दा २५ प्रतिशत महङ्गो पर्ने हुन्छ । सरकारले यस व्यवसायमा कुनै पनि सेवा सुविधा नदिएकाले गलैंचा उत्पादनमा आवस्यक हरेका कच्चा वस्तुको मुल्य बढेकाले अहिले इन्डीयाको तुलनामा ५० प्रतिशत बढि महंगो पर्न आउँछ ।
गलैंचा उद्योगका समस्या कसरी समाधान गर्न सकिन्छ ?
नेपालको गलैंचा उत्पादन तथा निकासको भविष्यलाई वर्तमान सरकारले नै समाप्त पार्ने भयो भन्ने चिन्ता बढेको छ । गलैंचा उत्पादन तथा निर्यातलाई प्रर्वदन गर्ने हो भने यस व्यवसायमा लगाएको कर भ्याटमा छुट दिएर व्यवसायीलाई उत्साही बनाउँदै बढि भन्दा बढि उत्पादन गरि निर्यात गर्नु पर्ने देखिन्छ ।